Τα στάδια της γλωσσικής ανάπτυξης

5-9 μηνών

• Ξεχωρίζουν τον τόνο της φωνής
• Αποσπώνται από παιχνίδια που παράγουν ήχους και προσπαθούν να τα μιμηθούν
• Διαφοροποιούν το κλάμα τους ανάλογα με την ανάγκη που θέλουν να εκφράσουν
• Παράγουν τα πρώτα σύμφωνα και δημιουργούν σειρά ήχων, τους οποίους επαναλαμβάνουν
• Παράγουν ήχους που προέρχονται από τα χείλη και από τη γλώσσα
• Αποκτούν προσωδιακά στοιχεία στις εκφορές τους. Αρχίζουν να διακρίνουν το ύψος και την ένταση της φωνής.
• Συνδέουν το πρώτο τους λεξιλόγιο, το οποίο αποτελείται από σειρές φωνηέντων και συμφώνων, με διάφορα γεγονότα και έτσι δίνουν νόημα στις εκφορές τους.

13-20 μηνών

• Αναπτύσσουν τις δεξιότητες του ακροατή και ακούνε για να μαθαίνουν
• Ανταποκρίνονται στο άκουσμα καθημερινών γνώριμων λέξεων
• Γυρίζουν όταν ακούν το όνομά τους
• Ανταποκρίνονται σε παιχνίδια με τραγούδια
• Αρχίζουν να αντιλαμβάνονται ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι καλύτεροι από το κλάμα για να αποκτήσουν αυτό που θέλουν
• Αποκτούν στην ομιλία τους μουσικότητα καθώς και μονοσύλλαβους ή δισύλλαβους σταθερούς ήχους
• Αρχίζουν να συνδέουν τις πρώτες τους λέξεις με τα πρόσωπα
• Προσπαθούν να μιμηθούν διάφορους ήχους όπως ζώων, μεταφορικών μέσων κλπ
• Χρησιμοποιούν σύντομες λέξεις χωρίς βέβαια σωστή άρθρωση

18 μηνών-2 ετών

• Η κατανόηση του λόγου είναι σχεδόν πλήρης, γεγονός που θα επιτρέψει την έναρξη της μορφολογικής ή συντακτικής δημιουργίας του λόγου σε επίπεδο παραγωγής
• Κατανοούν απλές οδηγίες
• Ακούνε τις συζητήσεις των άλλων από απόσταση και κατανοούν την απλή ομιλία
• Χρησιμοποιούν μικρές φράσεις
• Κατονομάζουν αντικείμενα και ενέργειες της καθημερινότητάς τους
• Κουβεντιάζουν μόνα τους ή με τα παιχνίδια τους
• Χρησιμοποιούν τον τηλεγραφικό λόγο, μικρές φράσεις με τις βασικές μόνο πληροφορίες
• Οι φράσεις τους αποτελούνται από ενεργητικά ρήματα, ουσιαστικά και προθέσεις
• Τα περισσότερα παιδιά στην ηλικία των 2 ετών μαθαίνουν περίπου 50 νέες λέξεις το μήνα
• Παρατηρείται διαφορά στο ρυθμό της γλωσσικής ανάπτυξης των αγοριών και των κοριτσιών, με τα κορίτσια να προηγούνται

3-4 ετών

• Ανταποκρίνονται στο κάλεσμα από το άλλο δωμάτιο
• Ενδιαφέρονται για τους ήχους του σπιτιού και του περιβάλλοντος
• Τους αρέσει να ακούνε παραμύθια και τα παρακολουθούν με ευκολία
• Θέτουν ερωτήσεις
• Απαντούν σε ερωτήσεις και εκτελούν σύνθετες εντολές
• Χρησιμοποιούν τις προθέσεις και τον πληθυντικό αριθμό
• Συμμετέχουν σε συζητήσεις
• Διηγούνται γεγονότα και εμπειρίες τους στο παρόν
• Προφέρουν 300 περίπου λέξεις και κατανοούν 1.000
• Λόγω της δυσκολίας να εκφράσουν σωστά τις σκέψεις τους, αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να παρουσιάσουν φυσιολογικό τραυλισμό

4-5 ετών

• Έχουν πλούσιο λεξιλόγιο που υπερβαίνει τις 1.000 λέξεις
• Χρησιμοποιούν προτάσεις 8 ή περισσότερων λέξεων
• Έχουν σωστή γραμματική και σύνταξη στο λόγο τους
• Μπορούν να κάνουν ερωτήσεις και να εκφράσουν άρνηση
• Αναφέρονται στο παρελθόν και στο μέλλον
• Έχουν σωστή άρθρωση, ίσως να υπολείπεται το /ρ/ και τα συμπλέγματα
• Διηγούνται ιστορίες
• Γίνονται κατανοητά από όλους

6 ετών και άνω

• Η ομιλία του παιδιού έχει αναπτυχθεί
• Προφέρουν όλους τους ήχους και τα συμπλέγματα σωστά
• Η ομιλία τους δεν παρουσιάζει γραμματικά και συντακτικά λάθη
• Είναι έτοιμα να έρθουν σε επαφή με το γραπτό λόγο
• Χρησιμοποιούν 2.500 λέξεις και κατανοούν περίπου 6.000
• Έχουν αναπτύξει τη δεξιότητα προσανατολισμού στο χρόνο και μπορούν, χρησιμοποιώντας χρονικές εκφράσεις, να αφηγηθούν ιστορίες και γεγονότα με αρχή, μέση και τέλος
• Αποκτούν λογική σκέψη
• Έχουν αναπτύξει δεξιότητες πραγματολογικές και προσαρμόζουν την ομιλία τους με βάση την ηλικία και τις γνώσεις του συνομιλητή