Αρχέγονα αντανακλαστικά και ανάπτυξη μέρος-Μέρος 2ο - Κιβωτός Εξέλιξης

ΚΛΕΙΣΙΜΟ

Αρχέγονα αντανακλαστικά και ανάπτυξη μέρος-Μέρος 2ο

Γράφει ο Βασίλης Γούσης, Εργοθεραπευτής, επιστημονικός συνεργάτης Κιβωτού Εξέλιξης.

 

 

 

 

Μη απαρτιωμένα αντανακλαστικά και πώς μπορεί να εμφανίζονται στην πρώτη παιδική και σχολική ηλικία

Παραμένον  ασύμμετρο αυχενικό τονικό αντανακλαστικό (ATNR):

  • Κακή απομόνωση των μεμονωμένων κινήσεων του σώματος-Η συνεχιζόμενη επιρροή από το ATNR μπορεί να επηρεάσει την προηγούμενη επιτυχία του παιδιού με το μπουσούλημα. Η δεξιότητα του μπουσουλήματος έχει μια δική της αναπτυξιακή αλληλουχία. Στην αρχή το μωρό χρησιμοποιεί απλά τα χέρια του για να ωθήσει τον εαυτό του προς τα πίσω. Τελικά το μωρό πρέπει να χρησιμοποιεί γρήγορες εναλλασσόμενες κινήσεις των χεριών / ποδιών χιαστί, ενώ μόνο δύο από τα τέσσερα άκρα αγγίζουν την επιφάνεια. ενδεικτική της άθικτης ισορροπίας, της αντοχής και της ικανότητας απομόνωσης της κίνησης. Τα παιδιά με κακή απομόνωση μεμονωμένων τμημάτων του σώματος μπορεί επίσης να εμφανίζουν κακή ταξινόμηση και ακρίβεια όταν μετακινούνται.

  • Κακή καθιστή θέση – Το παιδί μπορεί να καθίσει ασύμμετρα σε μια καρέκλα, με το χέρι και το πόδι στην πλευρά της “γνάθου” να εκτείνονται και ο κορμός να περιστρέφεται μακριά από τη μέση γραμμή. Επειδή το παιδί δεν είναι όρθιο και επικεντρώνεται σε μια καρέκλα, εμφανίζεται «απρόσεκτο» και ίσως «αποδιοργανωτικό» όταν κάθεται σε ένα τραπέζι με συνομηλίκους.

  • Προσοχή & εστίαση – Όταν το παιδί γυρίζει το κεφάλι του, ολόκληρο το σώμα του μπορεί επίσης να γυρίσει. Αυτό μπορεί να τον κάνει να χάσει την προσοχή και να το εμποδίσει να ολοκληρώσει μια εργασία ή μια δραστηριότητα. Το παιδί θα είναι λιγότερο ικανό να εκτελεί πολλαπλές ενέργειες. Για παράδειγμα, μπορεί να μην μπορεί να χρησιμοποιήσει τα μάτια του για να σαρώσει την αίθουσα διδασκαλίας (με σταθερό κεφάλι) ενώ διπλώνει το χαρτί στο μισό (χρησιμοποιώντας τα δύο χέρια μαζί) σύμφωνα με τις οδηγίες του δασκάλου.

  • Προγραφικές δυσκολίες και δυσκολίες γραφής –Η γραφή απαιτεί απομονωμένη και ακριβή κίνηση των επιμέρους τμημάτων του σώματος. Η συνεχιζόμενη παρουσία του ATNR παρεμβαίνει σε αυτό. Όταν το παιδί περιστρέφει το κεφάλι του μακριά από τη μέση γραμμή, ένα χέρι θα κάνει κάμψη και ο άλλος θα κάνει έκταση, γεγονός που θα μειώσει τη σταθεροποίηση του χαρτιού με  το μη κυρίαρχο χέρι και την ελεγχόμενη χρήση εργαλείων γραφής με το κυρίαρχο χέρι. Το παιδί μπορεί να αντισταθμίσει με ανώριμη λαβή στο μολύβι και χρειάζεται συχνές υπενθυμίσεις από τον δάσκαλο να κρατήσει το χαρτί του. Η αντιγραφή από μια πηγή (π.χ. τον πίνακα) σε μια άλλη (π.χ. στο θρανίο) απαιτεί ανεξάρτητη κίνηση των ματιών από το κεφάλι και η συνεχιζόμενη παρουσία του ATNR θα  το επηρεάσει.

  • Κακή χρήση του ψαλιδιού – Αντί να κρατάει το χαρτί στη μέση γραμμή και να κόβει προς τα εμπρός, το παιδί μπορεί να χρησιμοποιήσει το ψαλίδι για να κόψει “πλευρικά”. Το μη κυρίαρχο χέρι μπορεί να σφίγγει το χαρτί σφιχτά έναντι «ελαφριού πιασίματος» και μετατόπισης ανάλογα με τις ανάγκες. Αυτό εμποδίζει την ανεξαρτησία, την ακρίβεια και την ταχύτητα.

  • Δυσκολίες με τα μουσικά όργανα, δέσιμο κορδονιών-Λείπει η στέρεη βάση για τη χρήση και των δύο πλευρών του σώματος για διαφορετικές κινήσεις. Τα χέρια δεν μπορούν να συνεργαστούν ομαλά, ενώ τα μάτια «αγωνίζονται» για να δουν τι χειραγωγούν τα χέρια.

  • Δυσκολίες στην ανάγνωση– Η ανάγνωση απαιτεί γρήγορες και ομαλές κινήσεις των ματιών, τις σακκαδικές κινήσεις. Το παιδί μπορεί να έχει πολύ κακή ικανότητα να απομονώσει την κίνηση των ματιών από αυτήν του κεφαλιού για να εντοπίσει γρήγορα, να σαρώσει, να εντοπίσει και να μετατοπίσει το βλέμμα μεταξύ των στόχων. Το παιδί μπορεί να χάσει τη θέση του και να δυσκολεύεται να εντοπίσει γράμματα, λέξεις ή προτάσεις σε μια σελίδα.

  • Χρήση πληκτρολογίου– Θα επηρεάσει την ικανότητα να διατηρούνται και τα δύο χέρια σωστά τοποθετημένα στη μέση γραμμή πάνω στο πληκτρολόγιο.

  • Τρέξιμο – Κακός συγχρονισμός στην εναλλαγή των χεριών κατά το τρέξιμο επηρεάζοντας την ισορροπία, ταχύτητα και ακρίβεια τα οποία θα μειωθούν. Δεν μπορεί να συμβαδίσει με τους συνομηλίκους κατά τη διάρκεια των παιχνιδιών με κινητικές απαιτήσεις ή/και στο μάθημα της γυμναστικής και σε αθλήματα.

Επιρροή του διατηρούμενου συμμετρικού

αντανακλαστικού θωρακικού λαιμού (STNR):

  • Μειωμένη δύναμη και ισορροπία – Η συνεχιζόμενη επιρροή από το STNR μπορεί να έχει επηρεάσει την προηγούμενη επιτυχία του παιδιού με το μπουσούλημα και την ανίχνευση. το παιδί μπορεί να έχει μπουσουλήσει χρησιμοποιώντας τη «μέθοδο Bunny Hop» ( σαν λαγουδάκι, ανασηκώνοντας δηλαδή τα πίσω πόδια χωρίς εναλλαγή) η οποία απαιτεί λιγότερη ισορροπία, δύναμη και έλεγχο. Χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, η ισορροπία ή η βέλτιστη ισορροπία δεν θα πραγματοποιηθεί. Η ισορροπία δεν είναι απλώς απαραίτητη για τη γυμναστική, αλλά είναι απαραίτητη και για βασικές δεξιότητες, όπως το να κλωτσήσει μια μπάλα, ή να ανεβαίνει και να κατεβαίνει τις σκάλες.

  • Μπορεί να είναι δύσκολο να καθίσει σε μια καρέκλα– Μπορεί να «γλιστράει» από την καρέκλα ενώ κάθεται και έχει πιο πολλές πιθανότητες να πέσει από αυτή από τους άλλους συμμαθητές.

  • Κάθισμα στο πάτωμα – Είναι πιο πιθανό να κάθεται σε θέση W, το οποίο μπορεί να οδηγήσει σε υπερβολική καταπόνηση σε ορισμένες μυϊκές ομάδες και σφίξιμο σε άλλες. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό μπορεί να περιορίσει περαιτέρω την ευελιξία και την ικανότητα του παιδιού να καθίσει αυθόρμητα σε μια ποικιλία θέσεων.

  • Περπάτημα-Μπορεί να προδιαθέσει τα παιδιά να περπατούν στα δάχτυλα των ποδιών τους παρά με το πέλμα.

  • Γραφή – Τοποθετεί το κεφάλι του στο μη γραπτό βραχίονα ενώ γράφει. Πολύ αργές και φτωχές δεξιότητες αντιγραφής. Κάθε φορά που το κεφάλι του παιδιού κινείται προς τα επάνω (επεκτείνεται) ή προς τα κάτω (κάμπτεται), θα υπάρξει κίνηση στα άνω άκρα που μπορεί να επηρεάσει την κινητική επίδοση κατά τη γραφή.

  • Δεξιότητες χειρισμού μπάλας – Είναι ανώριμες καθώς παρουσιάζουν δυσκολίες με το πέταγμα και το πιάσιμο. Η δύναμη επίσης θα επηρεαστεί καθώς τα ισχυρά χέρια είναι αναγκαία για αθλήματα, όπως το μπάσκετ ή το τένις.

Μη απαρτιωμένο τονικό λαβυρίνθιο αντανακλαστικό (TLR):

  • Περπάτημα-Μπορεί να παρουσιαστεί ως ιδιαίτερα προσεκτικό, ενώ το παιδί δεν διαθέτει ισχυρά χέρια απαραίτητα για την προστασία από τις πτώσεις.

  • Καθιστή θέση – αδυνατεί να μείνει καθισμένος σε ευθυτενή στάση για ώρα και μπορεί να «γλιστράει» σε αυτή.

  • Γράφοντας – Γέρνει πάνω από τη σελίδα όταν γράφει.

  • Ισορροπία – Δυσκολία με σκάλες, κράσπεδα, σκαλιά σε λεωφορείο και δυσκολία να σταθεί σε ανομοιόμορφο και ανώμαλο έδαφος.